Wstęp: Przewodnik po Wyborze Ścieżki Edukacyjnej po Szkole Podstawowej

Opublikowano przez

Wstęp: Przewodnik po Wyborze Ścieżki Edukacyjnej po Szkole Podstawowej

Dla każdego ósmoklasisty, a także jego rodziców, zakończenie nauki w szkole podstawowej to moment przełomowy, pełen emocji, nadziei, ale i pytań. Po ośmiu latach edukacji stajemy przed jednym z pierwszych naprawdę poważnych wyborów życiowych: jaką szkołę wybrać, by zapewnić sobie najlepszy start w przyszłość? Decyzja ta, choć na pierwszy rzut oka wydaje się prosta, ma kolosalne znaczenie dla dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Nie jest to jedynie wybór miejsca, w którym spędzimy kolejne kilka lat, ale przede wszystkim inwestycja w rozwój osobisty, zdobycie kluczowych umiejętności i ukształtowanie kariery zawodowej. W Polsce, po szkole podstawowej, uczniowie mają do wyboru trzy główne typy szkół ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcące, technikum oraz szkołę branżową I stopnia. Każda z tych opcji oferuje odmienną ścieżkę rozwoju, inne cele edukacyjne i perspektywy zawodowe. W niniejszym artykule skupimy się na technikum – szkole, która w ostatnich latach zyskuje na popularności, oferując unikalne połączenie solidnego wykształcenia ogólnokształcącego z praktycznym przygotowaniem do konkretnego zawodu. Przyjrzymy się, dlaczego coraz więcej młodych ludzi wybiera technikum, jakie korzyści płyną z ukończenia tej placówki, a także wskażemy, jakie czynniki należy wziąć pod uwagę, dokonując tak ważnego wyboru. Naszym celem jest dostarczenie kompleksowego przewodnika, który rozwieje wszelkie wątpliwości i pomoże podjąć świadomą decyzję zgodną z indywidualnymi predyspozycjami i aspiracjami.

Technikum – Brama do Zawodu i Matury: Dlaczego Warto Je Rozważyć?

Technikum to szkoła, która z powodzeniem łączy dwa kluczowe cele edukacyjne: przygotowanie do egzaminu maturalnego oraz zdobycie konkretnego zawodu. Jest to pięcioletnia placówka, która, w odróżnieniu od czteroletniego liceum, oferuje rozszerzony program nauczania, obejmujący zarówno przedmioty ogólnokształcące (polski, matematyka, języki obce, historia itp.), jak i przedmioty zawodowe, ściśle związane z wybraną specjalizacją. To właśnie ta dualność stanowi o sile technikum i czyni je atrakcyjną opcją dla wielu ósmoklasistów.

Jedną z największych zalet technikum jest możliwość uzyskania podwójnej kwalifikacji. Po pięciu latach nauki absolwent ma szansę przystąpić do egzaminu maturalnego, a jego pozytywny wynik otwiera drzwi na studia wyższe – tak samo jak w przypadku absolwenta liceum. Co więcej, w trakcie nauki w technikum uczniowie zdają egzaminy zawodowe (zazwyczaj w częściach, np. po ukończeniu konkretnych kwalifikacji), które, po ich zaliczeniu, uprawniają do otrzymania tytułu technika w wybranej dziedzinie. Posiadanie tytułu technika oznacza, że absolwent jest już wykwalifikowanym specjalistą w danym zawodzie i może od razu po szkole podjąć pracę, bez konieczności dalszego kształcenia czy odbywania staży wprowadzających. To ogromna przewaga na współczesnym rynku pracy, który coraz bardziej ceni sobie praktyczne umiejętności i konkretne doświadczenie.

Technikum kładzie duży nacisk na praktykę. Program nauczania uwzględnia zajęcia w specjalistycznych pracowniach, laboratoriach, a także obowiązkowe praktyki zawodowe w firmach, przedsiębiorstwach czy instytucjach związanych z danym kierunkiem. Dzięki temu uczniowie nie tylko zdobywają wiedzę teoretyczną, ale przede wszystkim uczą się stosować ją w rzeczywistych warunkach pracy, co jest bezcenne. Na przykład, technik informatyk spędzi godziny na konfiguracji sieci, programowaniu czy diagnozowaniu sprzętu, a technik hotelarz będzie obsługiwał gości, uczył się zarządzania rezerwacjami i rozwiązywania problemów klientów. To praktyczne doświadczenie często już na etapie szkoły pozwala nawiązać cenne kontakty zawodowe i zwiększyć swoje szanse na zatrudnienie po ukończeniu edukacji.

Warto również zwrócić uwagę na rosnące zapotrzebowanie na wykwalifikowanych techników na rynku pracy. Wiele branż, zwłaszcza tych związanych z nowoczesnymi technologiami, przemysłem, logistyką czy usługami, boryka się z niedoborem specjalistów. Absolwenci techników są cenieni za swoje umiejętności, gotowość do podjęcia pracy i szybkiej adaptacji do środowiska zawodowego. Według danych Ministerstwa Edukacji i Nauki, w 2023 roku wskaźnik zatrudnienia absolwentów techników w ciągu roku od ukończenia szkoły wynosił średnio około 70-80%, w zależności od branży, co jest znacznie wyższym wynikiem niż w przypadku absolwentów liceów, którzy często kontynuują naukę na studiach. Co więcej, początkowe zarobki techników często przewyższają te oferowane pracownikom bez specjalistycznego wykształcenia. Na przykład, początkujący technik mechatronik może liczyć na wynagrodzenie w przedziale 4000-6000 zł brutto, co jest atrakcyjnym startem dla młodego człowieka.

Wybór technikum to więc inwestycja w elastyczną przyszłość. Daje ono możliwość zarówno kontynuowania edukacji na studiach wyższych, jak i natychmiastowego wejścia na rynek pracy z konkretnym zawodem w ręku. To idealna opcja dla osób, które są już w miarę świadome swoich zainteresowań i predyspozycji zawodowych, a jednocześnie chcą zachować otwartą ścieżkę do dalszego rozwoju akademickiego.

Porównanie Opcji: Technikum vs. Liceum Ogólnokształcące vs. Szkoła Branżowa I Stopnia

Zrozumienie kluczowych różnic między trzema głównymi ścieżkami edukacyjnymi po szkole podstawowej jest fundamentalne dla podjęcia świadomej decyzji. Każda z nich ma swoją specyfikę, cele i adresuje inne potrzeby edukacyjne i zawodowe. Przyjrzyjmy się im bliżej:

  • Liceum Ogólnokształcące (LO):

    • Czas trwania: 4 lata.
    • Cel: Głównym celem liceum jest przygotowanie uczniów do egzaminu maturalnego, a w konsekwencji – do podjęcia studiów wyższych. Program nauczania skupia się na przedmiotach ogólnokształcących, często z możliwością wyboru rozszerzeń (np. rozszerzona matematyka i fizyka, czy biologia i chemia), co pozwala na głębsze zgłębienie wiedzy w wybranych dziedzinach.
    • Charakter nauki: Dominują zajęcia teoretyczne. Praktyka zawodowa nie jest przewidziana.
    • Perspektywy po ukończeniu: Absolwent liceum, bez zdanej matury, ma ograniczone możliwości na rynku pracy; zazwyczaj jest to praca niewymagająca kwalifikacji zawodowych. Po zdaniu matury, główną drogą jest kontynuacja nauki na uczelniach wyższych. Liceum jest idealne dla osób, które jeszcze nie są pewne swojej ścieżki zawodowej, mają szerokie zainteresowania i chcą mieć czas na sprecyzowanie swoich planów, a także dla tych, którzy aspirują do kariery akademickiej lub wymagającej wyższego wykształcenia uniwersyteckiego.
    • Elastyczność: Oferuje dużą elastyczność w wyborze kierunku studiów, ponieważ nie ogranicza się do konkretnego zawodu.
  • Technikum:

    • Czas trwania: 5 lat.
    • Cel: Jak już wspomniano, technikum łączy przygotowanie do matury z uzyskaniem konkretnego tytułu technika w wybranej specjalizacji.
    • Charakter nauki: Połączenie teorii z praktyką. Oprócz przedmiotów ogólnokształcących, uczniowie mają zajęcia z przedmiotów zawodowych, uczestniczą w praktykach i stażach.
    • Perspektywy po ukończeniu: Absolwent technikum, po zdaniu matury, może podjąć studia wyższe (często mając już przewagę dzięki praktycznej wiedzy branżowej). Może również od razu po szkole podjąć pracę w wyuczonym zawodzie, posiadając konkretne kwalifikacje i często już pierwsze doświadczenie zawodowe. Statystyki pokazują, że absolwenci techników szybciej znajdują pracę i często są lepiej opłacani na starcie niż absolwenci liceów bez studiów. Dla przykładu, według raportu „Edukacyjna Wartość Dodana (EWD)” opracowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych, technika często lepiej przygotowują do wejścia na rynek pracy niż licea do dalszych studiów w niektórych przypadkach, oferując unikalne połączenie kompetencji.
    • Elastyczność: Oferuje elastyczność w postaci wyboru między studiami a natychmiastową pracą.
  • Szkoła Branżowa I Stopnia (dawna Zasadnicza Szkoła Zawodowa):

    • Czas trwania: 3 lata.
    • Cel: Głównym i wyłącznym celem szkoły branżowej I stopnia jest zdobycie konkretnych kwalifikacji zawodowych i przygotowanie do natychmiastowego podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie. Nie ma tu przygotowania do matury.
    • Charakter nauki: Skupia się niemal wyłącznie na praktycznych umiejętnościach zawodowych. Duża część zajęć odbywa się w formie warsztatów, pracowni, a także praktyk w realnych zakładach pracy.
    • Perspektywy po ukończeniu: Absolwenci szkoły branżowej I stopnia są gotowi do podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie. Mogą również kontynuować naukę w szkole branżowej II stopnia (2 lata), która umożliwia zdobycie świadectwa dojrzałości (matury) oraz dalszych kwalifikacji.
    • Dla kogo: Jest to doskonała opcja dla osób, które są pewne, jaki zawód chcą wykonywać, cenią sobie praktyczne podejście do nauki i chcą jak najszybciej wejść na rynek pracy. To idealne rozwiązanie dla tych, którzy preferują pracę fizyczną, manualną i cenią sobie szybkie zdobycie niezależności finansowej.

Podsumowując, wybór zależy od indywidualnych predyspozycji, planów na przyszłość i stylu uczenia się. Jeśli cenisz sobie wszechstronne wykształcenie i planujesz studia, liceum jest dobrym wyborem. Jeśli chcesz połączyć naukę z praktyką, zdobyć zawód i jednocześnie mieć opcję pójścia na studia, technikum będzie strzałem w dziesiątkę. Jeśli zależy Ci na szybkim zdobyciu konkretnego zawodu i wejściu na rynek pracy, a jednocześnie nie czujesz potrzeby zdawania matury w najbliższej przyszłości, szkoła branżowa I stopnia jest dla Ciebie. Kluczem jest szczera rozmowa ze sobą i bliskimi, a także zrozumienie konsekwencji każdej z tych dróg.

Kluczowe Czynniki Wyboru: Od Pasji po Praktyczne Aspekty

Proces wyboru szkoły ponadpodstawowej to znacznie więcej niż tylko przeglądanie list oferowanych kierunków. To głęboka analiza własnych predyspozycji, marzeń i możliwości, a także uwzględnienie szeregu czynników zewnętrznych. Aby podjąć najlepszą dla siebie decyzję, warto przyjrzeć się kilku kluczowym aspektom:

Zainteresowania i Pasje: Kompas dla Twojej Przyszłości

To absolutnie najważniejszy punkt wyjścia. Zastanów się, co naprawdę Cię pasjonuje. Czy lubisz majsterkować przy komputerze, rozkładać i składać sprzęt elektroniczny? Może fascynuje Cię programowanie, tworzenie stron internetowych lub cyberbezpieczeństwo? W takim wypadku technikum informatyczne, teleinformatyczne czy cybernetyczne może być dla Ciebie idealne. Jeśli kochasz rysować, projektować, masz zmysł estetyczny i interesuje Cię aranżacja przestrzeni, pomyśl o technikum architektury krajobrazu, technikach budownictwa czy technikach usług fryzjerskich z elementami stylizacji. A może jesteś osobą, która uwielbia rozwiązywać problemy, wykazuje się zdolnościami analitycznymi i interesuje Cię świat biznesu, finansów czy logistyki? Wówczas technikum ekonomiczne, logistyczne czy rachunkowości może otworzyć przed Tobą wiele drzwi.

Wybierając szkołę zgodną z zainteresowaniami, automatycznie zwiększasz swoją motywację do nauki. Nauka staje się przyjemnością, a nie tylko obowiązkiem. To przekłada się na lepsze wyniki w nauce, większe zaangażowanie w projekty i w konsekwencji – na satysfakcję z wyboru. Pamiętaj, że pasja to paliwo, które napędza do osiągania sukcesów. Badania pokazują, że uczniowie, którzy podążają za swoimi zainteresowaniami, mają nie tylko lepsze wyniki w szkole, ale także są bardziej zadowoleni z życia i częściej osiągają sukcesy zawodowe w przyszłości. Nie bój się marzyć i śmiało podążać za tym, co sprawia Ci radość.

Mocne Strony i Predyspozycje: Co Potrafisz Najlepiej?

Zrób rzetelną samoocenę. W czym jesteś dobry? Czy masz umysł ścisły i łatwo przyswajasz matematykę, fizykę, chemię? Może Twoją mocną stroną jest język polski, języki obce, albo zdolności manualne? Czy łatwo nawiązujesz kontakty, jesteś dobrym liderem, a może wolisz pracę w samotności, skupiając się na szczegółach? Zastanów się, czy wolisz pracę intelektualną, twórczą, czy może praktyczną, fizyczną. Osoby o zdolnościach technicznych, które lubią prace praktyczne i „grzebanie” przy rzeczach, często doskonale odnajdują się w technikach mechanicznych, elektrycznych czy elektronicznych. Ci, którzy dobrze radzą sobie z organizacją i komunikacją, mogą rozważyć technikum spedycyjne lub logistyczne. Rozpoznanie swoich mocnych stron pozwoli Ci wybrać kierunek, w którym będziesz mógł je w pełni wykorzystać i rozwijać.

Plany na Przyszłość i Rynek Pracy: Myśl Globalnie, Działaj Lokalnie

Zastanów się, jakie są Twoje długoterminowe plany. Czy marzysz o pracy w konkretnej branży? Czy chcesz od razu po szkole podjąć pracę, czy planujesz kontynuować naukę na studiach wyższych? Odpowiedzi na te pytania pomogą Ci zawęzić wybór. Jeśli celujesz w zawód, który wymaga praktycznych umiejętności i szybkiego wejścia na rynek pracy, technikum lub szkoła branżowa będzie lepszym wyborem niż liceum. Ważne jest również, aby spojrzeć na aktualne i przyszłe zapotrzebowanie rynku pracy. Niektóre zawody dynamicznie się rozwijają, oferując stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenia, podczas gdy inne mogą być nasycone lub zanikać. Przykładowo, analitycy rynku pracy przewidują, że zawody związane z IT, odnawialnymi źródłami energii, automatyką, robotyką czy opieką zdrowotną będą wciąż zyskiwać na znaczeniu w najbliższych dekadach. Warto sprawdzić lokalne i krajowe raporty z rynku pracy (np. Barometr Zawodów), aby zorientować się, które kierunki dają największe perspektywy.

Reputacja i Lokalizacja Szkoły: Gdzie Będzie Ci Najlepiej?

Nie bez znaczenia jest opinia o szkole. Dobra reputacja często świadczy o wysokim poziomie nauczania, wykwalifikowanej kadrze, nowoczesnych pracowniach i sprzyjającej atmosferze. Warto sprawdzić rankingi szkół (np. ranking Perspektyw, choć bardziej skupia się on na wynikach matur, może dać ogólne pojęcie o poziomie). Porozmawiaj z absolwentami, obecnymi uczniami i ich rodzicami, aby dowiedzieć się, jak wygląda codzienne życie w szkole, czy jest wspierająca atmosfera, czy nauczyciele są zaangażowani. Lokalizacja to kolejny praktyczny aspekt. Czy szkoła jest blisko domu? Jak wygląda dojazd? Długie i męczące dojazdy mogą odbierać cenny czas na naukę, odpoczynek i rozwój pasji pozaszkolnych. Warto rozważyć, czy jest to odległość, którą jesteś w stanie pokonywać przez pięć lat bez nadmiernego obciążenia.

Dodatkowe Czynniki: Zdrowie i Finanse

Choć rzadziej brane pod uwagę, te aspekty również mogą mieć znaczenie. Specyficzne potrzeby zdrowotne mogą wymagać określonych warunków w szkole (np. dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, specjaliści wsparcia). Warto to sprawdzić. Kwestie finansowe, choć nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna, obejmują koszty dojazdów, zakupu podręczników, materiałów do zajęć praktycznych czy ewentualnego internatu. Zastanowienie się nad tymi wszystkimi czynnikami pozwoli stworzyć listę priorytetów i dokonać wyboru, który będzie najbardziej dopasowany do Twoich indywidualnych potrzeb i możliwości.

Jak Skutecznie Przygotować Się do Wyboru Szkoły? Praktyczne Wskazówki dla Uczniów i Rodziców

Wybór szkoły ponadpodstawowej to proces, który powinien być świadomy i dobrze przemyślany. Nie warto podejmować tej decyzji pod wpływem chwili, mody czy presji rówieśników. Oto praktyczne wskazówki, które pomogą Ci i Twoim rodzicom w tym ważnym momencie:

Rola Doradcy Zawodowego: Profesjonalne Wsparcie w Rozpoznawaniu Talentów

Nie lekceważ roli doradców zawodowych. Coraz więcej szkół podstawowych zatrudnia takich specjalistów, a jeśli nie, można skorzystać z poradni psychologiczno-pedagogicznych, które oferują bezpłatne konsultacje. Doradca zawodowy to osoba, która za pomocą specjalistycznych narzędzi – testów predyspozycji zawodowych, kwestionariuszy zainteresowań, rozmów indywidualnych – pomoże Ci odkryć Twoje mocne strony, talenty, a także obszary do rozwoju. Nierzadko testy te potrafią wskazać kierunki, o których wcześniej w ogóle nie myśleliśmy, a które idealnie pasują do naszych ukrytych zdolności. Doradca może również przedstawić aktualne trendy na rynku pracy, zapotrzebowanie na konkretne zawody oraz ścieżki edukacyjne prowadzące do ich zdobycia. Pamiętaj, że to nie jest egzamin, a narzędzie do lepszego poznania siebie.

Testy Diagnostyczne i Psychometryczne: Obiektywna Ocena Potencjału

Oprócz rozmów z doradcą, warto wykonać dostępne testy diagnostyczne i psychometryczne. Mogą to być testy inteligencji wielorakiej (np. test Gardnera), testy preferencji zawodowych (np. Hollanda), czy testy osobowości. Wyniki takich testów często są zaskakujące i pomagają obiektywnie spojrzeć na swoje predyspozycje. Przykładowo, jeśli test wskaże, że masz silne predyspozycje do myślenia analitycznego i logicznego, a jednocześnie wykazujesz się precyzją, kierunki takie jak technik programista, technik informatyk czy technik mechatronik mogą okazać się dla Ciebie idealne. Z kolei, jeśli Twoje testy wskazują na wysoką empatię, zdolności komunikacyjne i kreatywność, możesz rozważyć technikum hotelarstwa, turystyki czy usług fryzjerskich. Wyniki takich testów są cenną wskazówką, ale pamiętaj, że to Ty podejmujesz ostateczną decyzję.

Dni Otwarte Szkół i Targi Edukacyjne: Poczuć Atmosferę i Zadać Pytania

To absolutnie kluczowy element procesu decyzyjnego. Każdej wiosny (zazwyczaj od marca do maja) szkoły organizują Dni Otwarte. Koniecznie skorzystaj z tej możliwości! Odwiedź wybrane technika, licea czy szkoły branżowe. Podczas Dni Otwartych możesz:

  • Zwiedzić szkołę, zobaczyć pracownie zawodowe, sale lekcyjne, bibliotekę, obiekty sportowe.
  • Porozmawiać z nauczycielami o programie nauczania, wymaganiach, perspektywach po ukończeniu kierunku.
  • Zadać pytania obecnym uczniom – to oni najlepiej opowiedzą o codziennym życiu szkoły, atmosferze, trudnościach i zaletach. Spytaj o to, co jest dla Ciebie ważne: czy nauczyciele są pomocni, czy są organizowane zajęcia dodatkowe, jaka jest atmosfera w szkole, czy jest dużo prac domowych, czy uczniowie są zadowoleni z wybranego kierunku.
  • Odebrać materiały informacyjne, takie jak broszury z opisem kierunków, planem lekcji czy zasadami rekrutacji.

Podobnie, warto odwiedzić targi edukacyjne organizowane w Twojej okolicy. W jednym miejscu spotkasz przedstawicieli wielu szkół, co pozwoli Ci porównać ich oferty bez konieczności jeżdżenia od placówki do placówki. To także dobra okazja, by zebrać wizytówki i kontakty do osób, z którymi będziesz mógł dopytać o szczegóły.

Opinie Uczniów, Absolwentów i Rodziców: Cenne Źródło Informacji

Nie ograniczaj się tylko do oficjalnych informacji. Poszukaj opinii w internecie – na forach dla uczniów, grupach na Facebooku czy specjalistycznych portalach edukacyjnych. Jeśli znasz kogoś, kto uczy się lub uczył w wybranej szkole, koniecznie z nim porozmawiaj. Czasem to właśnie te nieoficjalne, codzienne wrażenia są najbardziej wartościowe. Dowiesz się o mocnych i słabych stronach, o których szkoła na Dniach Otwartych raczej nie wspomni.

Rozmowy w Rodzinie: Wspólna Decyzja to Silniejsza Decyzja

Wybór szkoły to decyzja rodzinna. Rozmawiajcie otwarcie o swoich oczekiwaniach, obawach i planach. Rodzice mogą pomóc w obiektywnej ocenie, wesprzeć w poszukiwaniach informacji i zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Dziecko powinno czuć, że jego głos jest słyszany i jego zdanie jest ważne. Wspólne podjęcie decyzji zwiększa poczucie odpowiedzialności i zaangażowania w procesie edukacji.

Pamiętaj, że każdy z tych kroków przybliża Cię do podjęcia najlepszej dla Ciebie decyzji. To inwestycja w Twoją przyszłość, więc poświęć jej należytą uwagę.

Proces Rekrutacji do Technikum: Krok po Kroku do Wymarzonej Szkoły

Proces rekrutacji do szkół ponadpodstawowych, w tym do techników, bywa stresujący, ale z odpowiednim przygotowaniem można go przejść płynnie i skutecznie. Opiera się on na systemie punktowym, gdzie każda szkoła ustala progi punktowe dla poszczególnych kierunków. Im więcej punktów zbierzesz, tym większe masz szanse na dostanie się do wymarzonej placówki.

Oceny na Świadectwie Ukończenia Szkoły Podstawowej

Twoje oceny z ósmej klasy mają znaczący wpływ na wynik rekrutacji. Punkty przyznawane są za oceny z czterech przedmiotów obowiązkowych:

  • Język polski
  • Matematyka
  • Pierwszy język obcy nowożytny (zazwyczaj angielski)
  • Jeden przedmiot wskazany przez szkołę jako dodatkowy (np. fizyka, chemia, biologia, geografia, historia czy informatyka – w zależności od profilu technikum i wybranego kierunku, np. technika informatycznego czy technika energetyki odnawialnej).

Każda ocena przeliczana jest na konkretną liczbę punktów. Zazwyczaj jest to (choć dokładne wartości mogą się różnić w zależności od roku i województwa, ale tendencje są stałe):

  • Celujący: 18 punktów
  • Bardzo dobry: 17 punktów
  • Dobry: 14 punktów
  • Dostateczny: 8 punktów
  • Dopuszczający: 2 punkty

Maksymalnie z ocen można więc uzyskać 4 x 18 = 72 punkty. Wysokie oceny, zwłaszcza z przedmiotów kluczowych dla wybranego kierunku, są Twoją przepustką do sukcesu. Już od siódmej klasy warto świadomie pracować na dobre stopnie, mając na uwadze ich późniejsze przełożenie na punkty rekrutacyjne.

Wyniki Egzaminu Ósmoklasisty

Wyniki egzaminu ósmoklasisty to drugi, równie ważny element punktacji. Egzamin obejmuje trzy przedmioty:

  • Język polski
  • Matematyka
  • Nowożytny język obcy (najczęściej angielski)

Liczba punktów za egzamin obliczana jest na podstawie procentowego wyniku z każdego przedmiotu, zazwyczaj w przełożeniu:

  • Język polski: % wyniku x 0,35 (maksymalnie 35 punktów)
  • Matematyka: % wyniku