Wprowadzenie do Świata Spawaczy Podwodnych: Zawód Wysokiego Ryzyka, Wysokich Zarobków
Wprowadzenie do Świata Spawaczy Podwodnych: Zawód Wysokiego Ryzyka, Wysokich Zarobków
W świecie, gdzie lądy łączą się z wodą, a strategiczne infrastruktury zanurzają się głęboko pod powierzchnię, istnieje grupa specjalistów, której praca jest absolutnie kluczowa, choć często niewidoczna dla ogółu. Mowa o spawaczach podwodnych – elitarnym gronie rzemieślników, którzy łączą precyzję spawania z ekstremalnymi wyzwaniami nurkowania głębinowego. To profesja wymagająca nie tylko mistrzostwa w obróbce metali, ale także niezłomnej psychiki, doskonałej kondycji fizycznej i umiejętności działania w warunkach, które dla większości ludzi są niewyobrażalne. Woda, zimno, ograniczona widoczność, potężne ciśnienie i konieczność polegania na skomplikowanym sprzęcie – to codzienna rzeczywistość tych, którzy pod wodą tworzą i naprawiają konstrukcje o fundamentalnym znaczeniu dla globalnej gospodarki. Od platform wiertniczych i rurociągów energetycznych, przez mosty i tamy, aż po statki i podwodne farmy wiatrowe – zakres ich działań jest zdumiewająco szeroki. W zamian za to ryzyko, unikatowe umiejętności i ciężką pracę, spawacze podwodni należą do najlepiej opłacanych profesjonalistów w branży technicznej, a ich zarobki odzwierciedlają zarówno stopień złożoności wykonywanych zadań, jak i panujące na rynku zapotrzebowanie. W niniejszym artykule zagłębimy się w szczegóły tej fascynującej ścieżki kariery, analizując czynniki wpływające na wynagrodzenie w Polsce i na świecie, wskazując ścieżki rozwoju oraz omawiając wyzwania, które stawia przed nimi ten niezwykły zawód.
Zarobki Spawacza Podwodnego w Polsce: Analiza i Prognozy na 2025 Rok
Kwestia wynagrodzenia w każdym zawodzie jest kluczowa, a w przypadku profesji tak niszowej i wymagającej jak spawacz podwodny, staje się szczególnie intrygująca. Według danych z połowy 2025 roku, branża spawania podwodnego w Polsce oferuje zarobki, które znacząco odbiegają od średniej krajowej, przewyższając wielokrotnie pensje tradycyjnych spawaczy. Jest to całkowicie zrozumiałe, biorąc pod uwagę specyfikę pracy, wysokie ryzyko oraz rzadkość posiadanych umiejętności.
W Polsce średnie zarobki spawaczy podwodnych oscylują w przedziale od 13 000 zł do 25 000 zł brutto miesięcznie. Jednakże, jak wskazują prognozy i obecne realia rynkowe, w 2025 roku ten przedział jest znacznie szerszy i może sięgać od 8 000 zł brutto dla osób na początku kariery, aż po imponujące 40 000 zł brutto miesięcznie (lub nawet więcej) dla prawdziwych ekspertów realizujących najbardziej skomplikowane i ryzykowne projekty.
- Początkujący Spawacze Podwodni (0-2 lata doświadczenia): Osoby dopiero rozpoczynające swoją przygodę z tym zawodem, które niedawno ukończyły szkolenia i zdobyły podstawowe certyfikaty, mogą liczyć na zarobki w przedziale od 8 000 zł do 15 000 zł brutto. Wartość ta często zależy od rodzaju prac (np. proste inspekcje, cięcie, lekkie naprawy) oraz od tego, czy zatrudnienie jest stałe, czy projektowe. Często zaczynają jako nurkowie techniczni z uprawnieniami spawalniczymi, stopniowo zdobywając doświadczenie w konkretnych technikach podwodnych.
- Spawacze Średnio Zaawansowani (3-7 lat doświadczenia): Fachowcy z kilkuletnim doświadczeniem, którzy posiadają już ugruntowane umiejętności i szersze spektrum certyfikatów, zazwyczaj osiągają wynagrodzenie rzędu 15 000 zł do 25 000 zł brutto miesięcznie. W tej grupie znajdują się osoby aktywnie uczestniczące w bardziej złożonych projektach, takich jak naprawy konstrukcji portowych, pomniejsze prace na platformach czy instalacja rurociągów. Ich wartość na rynku pracy rośnie wraz z każdą ukończoną realizacją i referencjami.
- Eksperci i Liderzy Zespołów (powyżej 8 lat doświadczenia): Najbardziej doświadczeni spawacze podwodni, często posiadający specjalistyczne uprawnienia (np. do spawania w suchych komorach, tzw. habitat welding, czy w zakresie zaawansowanych technik NDT – badań nieniszczących), mogą zarabiać od 25 000 zł do nawet 40 000 zł brutto i więcej. W tej grupie znajdują się również kierownicy zespołów nurkowych, którzy oprócz spawania odpowiadają za bezpieczeństwo, logistykę i koordynację całego przedsięwzięcia. Ich praca często wiąże się z projektami offshore (np. budowa i konserwacja platform wiertniczych, farm wiatrowych, interwencje awaryjne na gazociągach), które charakteryzują się najwyższym stopniem trudności i ryzyka, ale także najwyższymi stawkami.
Warto podkreślić, że podane kwoty są wartościami brutto i mogą się różnić w zależności od specyfiki umowy (umowa o pracę, kontrakt B2B), dodatków za pracę w trudnych warunkach, dyżurów, czy nadgodzin, które w tej branży są normą. Wysokie zarobki są bezpośrednim odzwierciedleniem rzadkości kompetencji, wysokiego poziomu ryzyka zawodowego oraz ogromnej odpowiedzialności, jaka spoczywa na barkach spawacza podwodnego. Zapotrzebowanie na tych specjalistów w Polsce, choć mniejsze niż na rynkach zachodnich, stale rośnie wraz z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej i inwestycji w infrastrukturę portową.
Kluczowe Czynniki Kształtujące Wynagrodzenie: Doświadczenie, Kwalifikacje i Specjalizacje
Wynagrodzenie spawacza podwodnego to wynik złożonej kalkulacji, na którą wpływa szereg interdependentnych czynników. Zrozumienie ich mechanizmu jest kluczowe dla każdego, kto rozważa karierę w tej wymagającej, ale i lukratywnej profesji.
Doświadczenie – Waluta w Świecie Podwodnych Konstrukcji
Doświadczenie jest absolutnie fundamentalnym czynnikiem. Nie chodzi tu tylko o „lata w zawodzie”, ale przede wszystkim o różnorodność i złożoność ukończonych projektów. Spawacz, który ma za sobą dziesiątki godzin nurkowania na różnych głębokościach, w zmiennych warunkach (od słodkiej wody po morza, od niskiej do ekstremalnie niskiej temperatury), i który brał udział w budowie nowych konstrukcji, naprawach awaryjnych, czy pracach konserwacyjnych, będzie znacznie bardziej ceniony niż ten, który skupiał się na prostych zadaniach. Pracodawcy poszukują nie tylko umiejętności, ale i odporności na stres, zdolności szybkiego rozwiązywania problemów oraz sprawdzonej niezawodności w ekstremalnych warunkach. Przykładem może być spawacz z 10-letnim stażem, który pracował na platformach wiertniczych na Morzu Północnym – jego wartość rynkowa będzie nieporównywalnie wyższa niż spawacza z tym samym stażem, ale operującego głównie w portach śródlądowych.
Kwalifikacje i Certyfikaty – Paszport do Najlepszych Projektów
Posiadane certyfikaty to twardy dowód na posiadane umiejętności i zgodność z międzynarodowymi standardami. W branży spawania podwodnego kluczowe są nie tylko uprawnienia spawalnicze, ale przede wszystkim nurkowe. Do najważniejszych należą:
- Międzynarodowe uprawnienia nurkowe: Takie jak te wydawane przez ADCI (Association of Diving Contractors International) czy IMCA (International Marine Contractors Association). Certyfikat ADCI Surface Supplied Diver lub IMCA Offshore Air Diving Bell Diver to podstawa dla pracy w sektorze offshore. Nurkowanie saturowane (saturation diving), pozwalające na długie przebywanie pod wodą na dużych głębokościach w specjalnych komorach, to szczyt umiejętności nurkowych, a posiadanie certyfikatu w tym zakresie otwiera drzwi do najbardziej prestiżowych i najlepiej płatnych projektów.
- Certyfikaty spawalnicze: Choć spawanie pod wodą różni się od naziemnego, to fundamentem są ogólne normy spawalnicze, takie jak AWS D3.6 (Underwater Welding Code) dla spawania podwodnego, oraz inne normy ISO czy EN. Posiadanie certyfikatów dla różnych metod spawania (np. SMAW – spawanie elektrodą otuloną, FCAW – spawanie drutem rdzeniowym) oraz dla różnych pozycji i materiałów jest wysoce cenione.
- Dodatkowe kwalifikacje: Uprawnienia do obsługi specjalistycznego sprzętu (np. zdalnie sterowanych pojazdów ROV), certyfikaty NDT (Non-Destructive Testing) do badań nieniszczących spoin, szkolenia z zakresu pierwszej pomocy, bezpieczeństwa morskiego (BOSIET – Basic Offshore Safety Induction and Emergency Training), czy obsługi hiperbarycznych komór. Każde dodatkowe szkolenie zwiększa wartość pracownika.
Inwestycja w certyfikaty to inwestycja w przyszłe zarobki – im bardziej kompleksowe i międzynarodowo uznawane są uprawnienia, tym większa swoboda w wyborze najlepiej płatnych ofert.
Rodzaj Wykonywanych Prac i Specjalizacje – Niszowe Umiejętności, Elitarne Zarobki
Nie wszystkie prace podwodne są równie wyceniane. Największe stawki oferowane są za zadania o wysokim stopniu ryzyka, skomplikowane technologicznie i wymagające specjalistycznych umiejętności. Poniżej kilka przykładów:
- Spawanie na sucho (Dry Welding / Habitat Welding): To najbardziej zaawansowana i najlepiej płatna forma spawania podwodnego. Polega na stworzeniu szczelnej komory wokół miejsca spawania, z której wypompowuje się wodę i wprowadza gaz oddechowy lub mieszankę gazów ochronnych. Warunki zbliżone są do tych na lądzie, co umożliwia wykonywanie spoin najwyższej jakości. Tego typu prace prowadzi się zazwyczaj na dużych głębokościach, przy naprawie gazociągów, rurociągów naftowych czy konstrukcji platform. Ryzyko jest ogromne, ale precyzja i jakość spoiny są bezcenne.
- Spawanie na mokro (Wet Welding): Standardowa metoda, gdzie spawanie odbywa się bezpośrednio w wodzie. Spoiny są zazwyczaj niższej jakości niż w suchych komorach, ale metoda jest znacznie szybsza i tańsza. Używana do szybkich napraw, inspekcji, cięcia czy mniej krytycznych połączeń. Jest to punkt wyjścia dla większości spawaczy podwodnych.
- Prace offshore vs. inshore: Prace na otwartym morzu (offshore) – na platformach, wiatrakach, rurociągach dalekomorskich – są znacznie lepiej płatne niż prace inshore (w portach, rzekach, jeziorach). Wynika to z trudniejszych warunków pogodowych, większej głębokości, dłuższego pobytu z dala od domu i większego ryzyka.
- Budowa vs. Konserwacja/Naprawa: Zadania związane z budową nowych, złożonych konstrukcji morskich często wiążą się z lepszymi stawkami niż rutynowe prace konserwacyjne czy proste naprawy. Jednak prace awaryjne (np. po uszkodzeniu rurociągu) mogą być wyceniane bardzo wysoko ze względu na pilność i ryzyko.
Każda z tych specjalizacji wymaga dodatkowego szkolenia i doświadczenia, co bezpośrednio przekłada się na wysokość wynagrodzenia i możliwości zawodowe.
Wpływ Lokalizacji i Branży na Wysokość Zarobków: Gdzie Płaci się Najlepiej?
Geograficzne położenie projektu oraz sektor przemysłu, dla którego wykonuje się prace, mają ogromny wpływ na finansowe aspekty kariery spawacza podwodnego. Nie jest tajemnicą, że pewne regiony i branże oferują znacznie bardziej atrakcyjne warunki niż inne, co skłania wielu specjalistów do międzynarodowej mobilności.
Lokalizacja w Polsce – Zróżnicowanie Regionalne
W Polsce rynek pracy dla spawaczy podwodnych jest stosunkowo mniejszy niż na Zachodzie, ale dynamicznie rośnie, zwłaszcza w kontekście rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. Najwięcej ofert pracy, a co za tym idzie, potencjalnie wyższe zarobki, można znaleźć w regionach związanych z gospodarką morską:
- Pomorze: Porty w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie są naturalnymi centrami dla firm zajmujących się pracami podwodnymi. To tutaj zlokalizowane są bazy operacyjne wielu przedsiębiorstw, a także doki remontowe i stocznie. Rozwój terminali LNG, budowa nowych nabrzeży czy konserwacja istniejącej infrastruktury portowej generują stałe zapotrzebowanie.
- Obszary związane z inwestycjami infrastrukturalnymi: Budowa mostów, dróg wodnych, tam czy innych obiektów hydrotechnicznych w głębi kraju również wymaga umiejętności spawaczy podwodnych, choć projekty te są zazwyczaj mniej liczne i krótsze niż te morskie.
Mimo to, polskie stawki, choć satysfakcjonujące, rzadko kiedy dorównują tym oferowanym na międzynarodowym rynku offshore. Często jednak stanowią dobry punkt wyjścia do zdobycia doświadczenia niezbędnego do podjęcia pracy za granicą.
Branża – Sektorowy Podział Zarobków
To, dla jakiego sektora przemysłu pracujesz, jest prawdopodobnie najważniejszym czynnikiem kształtującym wysokość pensji. Różnice mogą być kolosalne:
- Przemysł Naftowy i Gazowy (Offshore Oil & Gas): To historycznie najbardziej lukratywna branża dla spawaczy podwodnych. Platformy wiertnicze, rurociągi do przesyłu ropy i gazu, terminale morskie – wszystko to wymaga stałej konserwacji, napraw i rozbudowy. Projekty te są zazwyczaj długoterminowe, realizowane w ekstremalnie trudnych warunkach (głębokie wody, silne prądy, zmienna pogoda) i obarczone ogromnym ryzykiem. W rezultacie oferują najwyższe stawki, często dzienne, które mogą sięgać kilku tysięcy dolarów. Praca w tym sektorze wiąże się z długimi okresami spędzonymi na morzu (np. 4 tygodnie pracy, 4 tygodnie wolnego), co wymaga dużej odporności psychicznej.
- Morska Energetyka Wiatrowa (Offshore Wind Energy): To dynamicznie rozwijający się sektor, który staje się nowym „el dorado” dla spawaczy podwodnych. Budowa fundamentów turbin wiatrowych, instalacja kabli energetycznych na dnie morza, a następnie ich konserwacja – to ogromne przedsięwzięcia wymagające ciągłej pracy spawaczy. Choć stawki mogą być nieco niższe niż w tradycyjnym przemyśle naftowym, to stabilność i perspektywy długoterminowego zatrudnienia są bardzo atrakcyjne.
- Infrastruktura Morska i Cywilna: Mosty, porty, doki, tamy, zapory, nabrzeża, kanały żeglowne – ich budowa, konserwacja i naprawy są rutynowym zadaniem dla spawaczy podwodnych. Prace te są często mniej skomplikowane technologicznie i prowadzone na mniejszych głębokościach, co przekłada się na niższe stawki w porównaniu do offshore. Niemniej jednak, zapewniają stabilne zatrudnienie i są doskonałym miejscem do zdobycia doświadczenia.
- Branża Ratownicza i Ubezpieczeniowa (Salvage, Marine Surveying): W przypadku katastrof morskich, takich jak zatonięcia statków czy uszkodzenia konstrukcji, spawacze podwodni są niezbędni do oceny zniszczeń, cięcia elementów konstrukcyjnych lub tymczasowych napraw. To prace często o charakterze awaryjnym, nieprzewidywalne, ale za to bardzo dobrze płatne ze względu na pilność i złożoność.
Wybór konkretnej branży powinien być podyktowany nie tylko perspektywami zarobkowymi, ale także osobistymi preferencjami dotyczącymi rodzaju pracy, ryzyka i trybu życia. Jednak to właśnie sektor offshore, zarówno naftowy, jak i wiatrowy, niezmiennie oferuje najwyższe potencjalne dochody.
Spawacz Podwodny na Świecie: Porównanie Wynagrodzeń i Perspektywy Międzynarodowe
Podczas gdy zarobki w Polsce oferują obiecującą perspektywę, prawdziwa elita finansowa spawaczy podwodnych operuje na rynkach międzynarodowych. Kraje o rozwiniętym przemyśle morskim, energetycznym i infrastrukturalnym oferują stawki, które mogą być kilkukrotnie wyższe niż te krajowe. Migracja zarobkowa jest zatem dla wielu polskich specjalistów naturalnym krokiem w rozwoju kariery.
Stany Zjednoczone – Kolebka Wysokich Zarobków
USA to jeden z najbardziej lukratywnych rynków dla spawaczy podwodnych. Szczególnie w rejonie Zatoki Meksykańskiej, gdzie intensywnie rozwija się przemysł naftowy i gazowy, zapotrzebowanie na wykwalifikowanych specjalistów jest ogromne. Spawacze podwodni w USA mogą zarabiać od 60 000 do 150 000 USD rocznie, co w przeliczeniu na dniówkę często daje kwoty rzędu 600 do nawet 1500 USD dziennie, w zależności od doświadczenia, certyfikatów i specyfiki projektu (np. nurkowanie saturowane). Oznacza to miesięczne dochody, które mogą wynosić od 25 000 zł do 60 000 zł, a w przypadku kontraktów krótkoterminowych, czy awaryjnych, nawet więcej. Wymagane są jednak amerykańskie certyfikaty nurkowe (np. ADCI) i spawalnicze (np. AWS D3.6), a także pozwolenia na pracę.
Norwegia – Skandynawski Gigant Offshore
Norwegia, dzięki swoim olbrzymim zasobom ropy i gazu na Morzu Północnym, jest europejskim liderem pod względem płac w sektorze offshore. Spawacze podwodni mogą tu liczyć na zarobki w przedziale od 30 000 do 50 000 zł miesięcznie, a w przypadku specjalistów od nurkowania saturowanego, kwoty te mogą sięgnąć nawet 80 000 zł. Wynagrodzenie roczne często oscyluje wokół 600 000 – 1 000 000 NOK, co przekłada się na około 250 000 – 420 000 zł. Wysokie koszty życia w Norwegii są rekompensowane przez bardzo atrakcyjne stawki godzinowe i dniówki. Ważne jest posiadanie certyfikatów IMCA oraz doświadczenia w trudnych warunkach Morza Północnego.
Australia – Nowa Granica dla Podwodnych Spawaczy
Australia, z rozwijającym się przemysłem LNG i bogatymi złożami surowców naturalnych, również oferuje bardzo konkurencyjne warunki. Spawacze podwodni mogą zarabiać od 35 000 do nawet 55 000 zł miesięcznie, a roczne wynagrodzenia często przekraczają 70 000 – 100 000 AUD. Podobnie jak w USA, stawki dzienne są bardzo wysokie, szczególnie w projektach na zachodnim wybrzeżu. Rynek australijski ceni sobie doświadczenie w trudnych warunkach oceanicznych i wymaga specyficznych certyfikatów bezpieczeństwa.
Niemcy – Stabilność i Inwestycje w Energetykę Wiatrową
Niemcy, choć nie mają tak rozbudowanego przemysłu naftowego jak Norwegia, są liderem w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. To tutaj powstaje wiele nowych farm wiatrowych na Morzu Północnym i Bałtyckim. Spawacze podwodni mogą tu liczyć na zarobki w przedziale od 20 000 do 30 000 zł miesięcznie (około 50 000 – 70 000 EUR rocznie). Jest to stabilny rynek pracy, często oferujący długoterminowe kontrakty, co dla wielu Polaków stanowi atrakcyjną alternatywę blisko domu. Wymagana jest znajomość języka angielskiego, a często również niemieckiego, oraz europejskie certyfikaty.
Inne Ciekawe Rynki
Warto również wspomnieć o rynkach takich jak Kanada (zwłaszcza wschodnie wybrzeże), Wielka Brytania (Morze Północne), oraz kraje Bliskiego Wschodu (np. ZEA, Arabia Saudyjska), które również oferują bardzo atrakcyjne warunki finansowe, często z benefitami takimi jak zakwaterowanie i transport. Bliski Wschód kusi wysokimi stawkami, ale wiąże się też z odmienną kulturą i warunkami pracy.
Porównując te rynki, widać wyraźnie, że zarobki spawaczy podwodnych są bezpośrednio skorelowane z poziomem rozwoju sektora offshore (szczególnie ropy i gazu, a obecnie też wiatrowego), a także z ogólnym poziomem zamożności danego kraju i kosztami życia. Dla polskiego spawacza podwodnego, który zainwestuje w odpowiednie kwalifikacje i język angielski, świat stoi otworem, oferując perspektywy finansowe trudne do osiągnięcia w kraju.
Droga do Zawodu Spawacza Podwodnego: Szkolenie, Wymagania i Rozwój Kariery
Zawód spawacza podwodnego to nie jest praca, którą można podjąć z dnia na dzień. To ścieżka wymagająca determinacji, znacznych inwestycji finansowych i czasowych, a także rygorystycznych predyspozycji. Jednak dla tych, którzy sprostają wyzwaniom, nagroda jest nie tylko finansowa, ale i w postaci satysfakcji z wykonywania jednej z najbardziej unikatowych i elitarnych profesji na świecie.
Wymagania Wstępne – Fundament Kariery
Zanim w ogóle pomyślisz o specjalistycznym szkoleniu, musisz spełniać podstawowe kryteria:
- Doskonały stan zdrowia: Nurkowanie komercyjne to ogromne obciążenie dla organizmu. Wymagana jest nienaganna kondycja fizyczna, brak chorób układu krążenia, oddechowego, neurologicznych czy psychicznych. Przejście rygorystycznych badań lekarskich dla nurków jest obowiązkowe i eliminuje wielu kandydatów.
- Umiejętności pływackie: Silna umiejętność pływania i komfort w wodzie są absolutną podstawą. Panika pod wodą jest śmiertelnie niebezpieczna.
- Predyspozycje psychiczne: Odporność na stres, umiejętność zachowania zimnej krwi w kryzysowych sytuacjach, cierpliwość, precyzja, zdolność do pracy w izolacji i pod presją czasu – to cechy kluczowe.
- Podstawowe umiejętności spawalnicze: Choć nie jest to zawsze formalny wymóg, posiadanie już podstawowych uprawnień spawalniczych (np. spawanie metodami MAG, TIG, MMA) i doświadczenia w spawaniu naziemnym znacznie ułatwi naukę spawania podwodnego.
- Wiek: Zazwyczaj minimalny wiek to 18 lat, a górna granica zależy od stanu zdrowia, ale aktywna kariera często kończy się około 50-60 roku życia.
Ścieżka Szkoleniowa – Krok po Kroku do Elity
Typowa ścieżka szkoleniowa jest dwuetapowa, choć kolejność może być różna:
- Szkolenie nurka komercyjnego (Commercial Diver Training): To pierwszy i najważniejszy etap. Musisz ukończyć akredytowany kurs nurka komercyjnego, zgodny z międzynarodowymi standardami (np. ADCI, IMCA, HSE). Kursy te są intensywne, trwają od kilku tygodni do kilku miesięcy i uczą technik nurkowania (na powietrzu, z dostarczaniem gazu powierzchniowego, hełmowego, bell diving, a nawet saturation diving), zasad bezpieczeństwa, pierwszej pomocy, posługiwania się sprzętem podwodnym oraz podstaw prac podwodnych (cięcia, podnoszenia, inspekcji). Koszt takiego szkolenia to często dziesiątki tysięcy złotych, a nawet kilkadziesiąt tysięcy dolarów w przypadku kursów międzynarodowych.
- Specjalizacja spawalnicza podwodna: Po ukończeniu kursu nurka komercyjnego, lub równolegle z nim (w niektórych szkołach), przechodzi się do zaawansowanych szkoleń z zakresu spawania podwodnego. Obejmują one naukę technik spawania na mokro (Wet Welding) oraz, dla najbardziej ambitnych, spawania na sucho (Dry Habitat Welding). Niezbędne jest uzyskanie certyfikatów zgodnych z normami takimi jak AWS D3.6 Code for Underwater Welding. Ważne jest, aby szkoła oferowała akredytowane programy i dysponowała odpowiednim zapleczem (baseny, komory hiperbaryczne, sprzęt do spawania pod wodą).
W Polsce dostępne są szkoły oferujące kursy nurków komercyjnych i